Aktueel nieuws
NEN-normen in het Bouwbesluit ter discussie
[februari 2009] De Rechtbank Den Haag heeft zich op 31 december 2008 uitgesproken over de status van NEN-normen in het Bouwbesluit 2003 en de Regeling Bouwbesluit 2003. De precieze gevolgen van het vonnis worden in interdepartementaal verband bestudeerd. Inmiddels is besloten in hoger beroep te gaan.
De Rechtbank stelt in het vonnis dat de NEN-normen een algemeen verbindend karakter krijgen
doordat het Bouwbesluit 2003 ernaar verwijst. Dit betekent volgens de Rechtbank dat deze NEN-normen
moeten worden bekendgemaakt in het Staatsblad en de Staatscourant. Omdat dat niet is gebeurd,
stelt de Rechtbank dat de bepalingen van het Bouwbesluit 2003 en de Regeling Bouwbesluit 2003
voor zover daarin naar NEN-normen wordt verwezen, niet verbindend zijn.Volgens het Ministerie van VROM betekent dit niet dat de bouwregelgeving buiten werking wordt gesteld. Het Bouwbesluit 2003 en de Regeling Bouwbesluit 2003 stellen functionele eisen aan bouwwerken waaraan per beoordelingsaspect moet worden voldaan. Deze functionele eisen (aan bijvoorbeeld bouwconstructie en brandveiligheid) zijn op geen enkelwijze door het vonnis aangetast. Nu hoger beroep wordt ingesteld, wordt het vonnis niet definitimaar moet worden gewacht op de uitspraak in hoger beroep. NEN-normen niet gratis
In het vonnis wordt de eis van Knooble aan NEN om de NEN-normen gratis ter beschikking te stellen door de Rechtbank afgewezen. De NEN-normen zijn nooit gepubliceerd omdat ze niet door de overheid, maar door het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) worden opgesteld en uitgegeven. Het NEN verstrekt de normen momenteel tegen betaling. De rechter ziet geen mogelijkheid dat te veranderen. Zolang de normen niet gepubliceerd worden, blijft het auteursrecht erop van kracht en komen ze niet gratis beschikbaar. Staat bezorgd over gevolg NEN-zaak
De Nederlandse Staat maakt zich ernstige zorgen over de gevolgen die de rechtszaak om gratis NEN-normen kan hebben. Dat valt op te maken uit de stukken die de landsadvocaat heeft overlegd aan de Haagse rechtbank.
In haar verweerschrift schrijft de overheid dat een eventuele aanpassing van het huidige systeem verstrekkende consequenties heeft, niet alleen voor de bouw en niet alleen voor Nederland. De landsadvocaat spreekt over "een niet of nauwelijks te herstellen schade". De Staat is er dan ook alles aan gelegen om te voorkomen dat de NEN-normen vrij toegankelijk komen. Bedrijven betalen momenteel voor de normen omdat de auteursrechten bij de opsteller en uitgever, het Nederlands Normalisatie Instituut, liggen. Pieter Plass, directeur van bouwkundig adviesbureau CBB uit Arnhem, vindt die situatie onterecht. Hij daagde de overheid vorig jaar daarom voor de rechter. Volgens Plass zijn de normen te beschouwen als wet- en regelgeving omdat het Bouwbesluit er veelvuldig naar verwijst. Voor wetten en regels geldt een publicatieplicht. Voor de NEN-normen zou die ook moeten gelden, meent de CBB-directeur, zodat iedereen er gratis kennis van kan nemen. De overheid ontkent echter dat het gebruik van de NEN-normen door het Bouwbesluit verplicht wordt gesteld. In haar ogen geven de normen slechts een methode aan die leidt tot het voldoen aan de prestatie-eisen. "Hetgeen ook langs een andere weg dan door het opvolgen van de NEN-norm kan worden bereikt".
GekochtDe landsadvocaat wijst er nadrukkelijk op dat het auteursrecht van de normen bij het Normalisatie Instituut ligt. De Staat zelf heeft geen enkele bemoeienis bij het opstellen van de normen. Dat gebeurt door marktpartijen zelf. De vergoeding die voor de NEN-normen wordt gevraagd, vindt de overheid overigens "niet excessief". De kenbaarheid van de normalisatienormen is volgens de overheid voldoende gewaarborgd. De normen kunnen immers gekocht worden en liggen ter inzage in het bibliotheek van het Normalisatie Instituut. Plass is niet onder de indruk van de standpunten van de overheid. "In praktische zin is het onmogelijk om aan de eisen te voldoen indien het Bouwbesluit expliciet en ondubbelzinnig aangeeft dat een gebouw of bouwdeel aan een eis zoals bepaald in de verwezen NEN-normen dient te voldoen", reageert hij. Dat de normen kosteloos ingezien kunnen worden bij het Normalisatie Instituut schiet volgens Plass niet op. "NEN-normen zijn vaak complexe gedetailleerde beschrijvingen en berekeningen waarbij men met het inzien niet aan de norm kan voldoen." Meer info: www.rechtspraak.nl kenmerk LJN: BG8465 Bron: BWT-Bouwregels en Cobouw, februari 2009
